AIDS
UYUŞTURUCU
CYB
ENFEKSİYONLAR
YASAL UYGULAMALAR

AIDS İLE MÜCADELE DERNEĞİ
Kuruluş: 1991 - Kamu Yararına

AIDS İle Mücadele Derneği Yayınıdır.

1 Mayıs 2006

İZMİR

Bu proje Avrupa Birliği tarafından finanse edilen T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Üreme Sağlığı Programı kapsamında desteklenmektedir.

BU KİTAP:

“ADÖLESANLARIN OKUL KULÜPLERİNDE AKRAN EĞİTİMİ İLE
CİNSEL YOLLA BULAŞAN İNFEKSİYONLAR/ HIV-AIDS VE
MADDE BAĞIMLILIĞINDAN KORUNMASI”

PROJESİ KAPSAMINDA HAZIRLANMIŞTIR

(AVRUPA BİRLİĞİ ÜREME SAĞLIĞI PROJESİ)
NO: DELTUR 2005/ 11237

KATKIDA BULUNANLAR

Prof.Dr. Melahat OKUYAN
Prof. Dr. İ. Hakkı BAHAR
Prof.Dr. Zuhal OKUYAN
Dt. Mavisel YENER
Dt. Ayşe AKSOY
Yard.Doç.Dr. Selmin ŞENOL

EDİTÖR

Yard.Doç.Dr. Selmin ŞENOL

Bu yayının içeriği sadece AIDS ile Mücadele Derneği Proje Ekibi sorumluluğu altında olup, hiçbir şekilde TC Sağlık Bakanlığı ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmaz.

ÖNSÖZ

Sevgili Gençler!

    Bu kitap sizlere AIDS riskine karşı yaşamınızı koruma altına almayı hedeflemektedir.Günümüzde AIDS ve UYUŞTURUCU gençlerin en büyük düşmanıdır.
    Bunlara karşı mücadelede bilinçlenme ve korunmanızdan sorumlu olduğunuzu unutmayınız. Kitap içinde size rehberlik yapacak pek çok temel bilgiler bulacaksınız. Bunları hem kendinizle hem de akranlarınızla paylaşmalısınız.
    Yalnız okul içi değil, okul dışındaki akranlarınızı da etkileyin. Üniversiteye girdikten sonra da benzeri kulüpler kurarak eğitim zincirini genişletiniz… İnsanlığın bu iki düşmanı ile kendiniz savaşın, kimseden yardım bekleme olanağınız yoktur..
    Çalışmalarınızı web sitemiz www.aids.org.tr ile paylaşmanızı bekliyoruz.

Sağlığınıza başarılarınızın eşlik etmesini diliyorum.

Prof.Dr. Melahat OKUYAN

                                               AIDS İle Mücadele Derneği Genel Başkanı
                                                     Ulusal AIDS Komisyonu Üyesi
                                                                Proje Koordinatörü

İÇİNDEKİLER

BÖLÜM I. Uyuşturucu ve AIDS ile Mücadele Kulüplerinde ( UYAD) Akran
Eğitimi İlkeleri ………………………………………………… 5-11

Selmin ŞENOL

BÖLÜM II. HIV/ AIDS Hakkında Temel Bilgiler   ……………………………      12-26

                                                                                           Melahat OKUYAN

BÖLÜM III. HIV ve AIDS’li Kişilerin Sosyal Sorunları ve Hakları ……… 27-31

Zuhal OKUYAN

BÖLÜM IV. Uyuşturucu ve AIDS ………………………………………….. 32-41

Mavisel YENER

Ayşe AKSOY

BÖLÜM V. Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar …………………………. 42-52

Hakkı BAHAR

BÖLÜM VI. Proje Sürecinde Etkinliklerden Örnekler …………………. 53-57

KAYNAKLAR …....………. 58

BÖLÜM I

UYUŞTURUCU VE AIDS İLE MÜCADELE KULÜPLERİNDE (UYAD) AKRAN EĞİTİMİ İLKELERİ

Akran ve akran eğitimi
Niçin akran eğitimi?
UYAD Kulüpleri misyonu ve vizyonu
UYAD Kulüpleri hedefleri ve amaçları
UYAD Kulüplerinin fonksiyonları

AKRAN

Aynı sosyal grup içinde yaş, cinsiyet, cinsel yönelim, meslek, sosyo-ekonomik ve sağlık durumu gibi özellikleri temel alan topluluktur.

EĞİTİM

Bir öğrenme süreci sonrasında bilgi, tutum, inanç ya da davranış yönünden gelişim ve değişimin tanımıdır.

AKRAN EĞİTİMİ

Eğitim almış ve istekli genç insanların akranları ile birlikte bilgi tutum inanç ve becerilerini geliştirir. Kendi sağlıklarını koruma bilincini kazanmalarını amaçlar. Akran eğitimi resmi olmayan veya programlanmış eğitimsel etkinlikler olarak da yapılabilir.

AKRAN EĞİTİMİ NERELERDE YAPILABİLİR ?

Okullar

Üniversiteler

Kulüpler
İşyerleri

Spor salonları,

Dershaneler,

İnternet cafeler ve gençlerin bulunabileceği farklı mekanlarda gerçekleştirilebilir.

Küçük gruplarla bireysel gelişim yoluyla yapılabilir.

NEDEN AKRAN EĞİTİMİ?

“Bana anlatırsan...unuturum,

Bana gösterirsen...hatırlarım,

Beni de katarsan...anlarım”

Çin atasözü

NİÇİN AKRAN EĞİTİMİ?

Akran eğitiminde etkin rol alan gençlerin

Ortak geçmişleri

Benzer müzik beğenileri

Benzer dil kullanımı

Toplumsal rolleri ( öğrencilik, takım arkadaşlığı gibi)

Ortak ilgi alanlarına sahip olduklarından bilgi akışı daha hızlı ve kolaydır.

Akran eğitimi genç insanların kendilerini ilgilendiren konularda etkinliklere katılmalarını sağlar.

Sağlıklarını koruyabilmek için gerekli bilgi ve hizmetlere ulaşabilmeleri için fırsatlar yaratır.

Akran eğitimi,

Davranışlar üzerinde akran etkisini olumlu yönde kullanmayı amaçlar.

UYAD KULÜPLERİ MİSYONU

Türk toplum yapısının özelliklerini ve değerlerini dikkate alarak

“Uyuşturucu ve AIDS “ Mücadelesinde ;

Bilgi Ve Becerileri İle Kendine Ve Çevresine İlişkin Farkındalığı Olan,

Sunulan Önerileri Sentez Edebilen,

Öz Bakım Sorumluluğu Geliştiren

Yaratıcı, Eleştirel Düşünen

Bunu İfade Edebilen Gençler Yetiştirmek.

VİZYONU

Birey, aile ve toplumun uyuşturucu ve AIDS ten korunmaya yönelik bilgi ve becerilerini öğrenme ve öğretmeyi bilen bilinçli gençler yetiştirmek.

HEDEFLERİMİZ

Uyuşturucu ve AIDS’ e ilişkin doğru bilgilerin edinilmesini sağlamak

Uyuşturucu kullanımına ve AIDS’e karşı bireysel farkındalığı artırmak

Uyuşturucu kullanımına ve AIDS’e karşı toplumsal duyarlılığı artırmak

Uyuşturucu ve AIDS konusundaki bilimsel bilgilerin, davranış değişikliğine dönüşmesini sağlamak

Gençliğin/ toplumun uyuşturucu ve AIDS ten korunmasına yönelik, gençlik platformu oluşturmaktır.

AMAÇLARIMIZ

Gençlerin kendilerini;

     *bedensel,
     *ruhsal,
     *zihinsel ve
     *sosyal anlamda tam bir iyilik halinde hissetmeleri.

Gençlerin kendilerindeki;

     *bedensel,
     *ruhsal,
     *zihinsel ve
     *sosyal alandaki olası bir sorunu fark etmeleri.

Soruna yönelik çözüm getirici olmayan yönelimlerin fark edilmesi,

Bu farkındalığın davranışa dönüşmesi ve ” HAYIR” diyebilmek,

Soruna yönelik çözüm getirici doğru merkezlere yönelmeleri/ başvurmaları .

Akran Eğitimi Etkinliklerine Örnekler;

Ortaöğretim öğrencileri ile bilgi, resim, karikatür yarışmaları.

Rol-oyun ya da hikayeler gibi etkileşimli yöntemler kullanarak gerçekleştirilen programlar.

Gençlerin katıldığı forum, grup tartışması platformları.

Disko, internet cafe, oyun salonu gibi eğlence yerlerinde

Uyuşturucu ve AIDS’ten korunma hakkında sohbetler sayılabilir.

Günümüzde akran eğitimi dünya çapında, HIV/AIDS ile mücadelede yaygın olarak kullanılmaktadır.

Akran eğitimi katılımcılarından bir görüntü.

Bu nedenle diyoruz ki………

Ve anne adayları! hamilelikten önce HIV testi olunuz
AIDS ‘in Yayılma Nedenleri :

Hastalığı taşıyan kişi sağlıklı görülebilir ve fark edilmeyebilir.

Hastalığını hasta kendisi bile bilmeyebilir ( test yaptırmamış ise).

Bu gibi kişiler hastalığı hem kanları ile hem de cinsel ilişkiyle bulaştırabilirler.

Risk Faktörleri:

        Herkes HIV enfeksiyonu için risklidir: erkek, kadın, çocuk.

         Ancak özellikle:

Bir çok kişi ile cinsel ilişkiye girenler

Eşcinseller

Uyuşturucu alanlar

Cinsel bir hastalığı olanlar

Bilinmeyen bir kişiden test edilmemiş kan alanlar

Sık sık kan almak zorunda kalanlar özellikle risk altındadır.

Hastalığın Oluşması

Virüs vücuda girdikten sonra hastalık yapması için akyuvarlarda üremesi gerekir.

Bu hücreler bağışıklık hücreleri olup, bunları orkestra şefi gibi idare eden T4 hücre grubu lenfositler AİDS virüsünü üretir ve kendisi ölür (Şekil 5).

T4 hücresi

Şekil 5. HIV virüsünün T4 hücre içine girişi.

Bu hücreler asıl işlevini yapamadığından bağışıklık yetmezliğinden hastalık ölümcül olur.

Kişi bakteri, virüs, mantar ve parazit hastalıklarına karşı korunmasız kalır. Sonuçta antibiyotikler bile etki yapamaz.

Virüs T4 lenfositleri içine girerek, hücrenin kromozomunda kendi genetik

yapısına yapışır ve hücre fonksiyonunu değiştirerek durmadan virüs

fabrikası gibi çalışır. En sonunda besini biter ve ölür. İşte bu hücre

ölümleri arttıkça kişi ölüme doğru gider. Şekil 6’ da görüldüğü gibi

virüs hücreye yapışınca zarf kısmı soyulur ve nükleik asidi T4 hücresinin

içine girerek hücrenin kromozomu ile birleşir.

virüs

T4 lenfositi

Şekil 6. HIV virüsünün kromozom yapısına girişi.

Vücudun bağışıklık mekanizması çöktüğünde hastalıklara karşı mücadele veremez.

7. Pencere Dönemi ve Kuluçka Süresi

Pencere dönemi;

VİRÜS vücuda girip kana karıştıktan sonra akyuvarları infekte edip çoğalarak vücutta antikor (bağışıklık maddesi) oluşturur.

Ancak 2-3 ay sonra bu bağışık maddeyi HIV testi ile ortaya çıkarabiliyoruz. Bu 2-3 aya pencere dönemi denir, bu dönemde kullanılan kanlar bolca virüs içermesine rağmen test sonuç vermez. Bu süre altı aya kadar uzayabilir (Şekil 7).

Şekil 7. Virüsün kana bulaşması.

HIV testi,
kuşkulu ilişkiden 3-6 ay sonra yapılır; üçüncü ayda
pozitif bulunursa altıncı ayda teste gerek yoktur.

Kuluçka Dönemi;

Virüs vücuda girdikten sonra hastalık belirtileri ortaya çıkıncaya kadar geçen süre (kuluçka dönemi) ortalama 4-5 yıldır.

Daha kısa ve uzun olabilir. HIV+ ve AİDS hastaları hastalığı bulaştırır.

8. Virüsün Dayanıklığı

Virüs, 62 C’de ölür.

Dışarıda üremez ve kısa sürede ölür.

Alkol ve aside dayanamaz.

9.HIV Testi

Bir kişinin HIV virüsü ile infekte olduğu ancak HIV testi (AIDS testi) ile

anlaşılır. Kanda antikor aranır.

Hızlı testler: Bir damla parmak ucundan alınan kanla 15 dakikada sonuç verir.

Uzun testler: Kan serumu ile çalışılır, sonucu almak birkaç gün sürebilir.

HIV testi kişinin isteği ile yapılır.

Seks işçilerine üç ayda bir zorunlu test yapılır.

Test için kişi açık ismini vermeyebilir; o zaman kod numarası kullanılır.

HIV+ olanlar Sağlık Bakanlığına bildirilir ve devlet yardımı istenir.

10.Tedavisi var mıdır?

AIDS hastalığının şimdilik bir aşısı yoktur.

Kesin sonuç veren bir tedavisi de yoktur.

Çok pahalı olan AIDS ilaçları ancak hastalığı baskı altında tutarak kişinin ömrünü uzatır. Bu kişiler ilaçları devamlı kullanmak zorundadır.

11.Nasıl Korunabiliriz?

Güvenli cinsel ilişki ile

Uyuşturucu kullanmamakla

Ortak enjektör kullanmamakla.

Uyuşturucu kullanımı AIDS’ i davet eder!

BÖLÜM III

HIV VE AIDS’Lİ KİŞİLERİN SOSYAL SORUNLARI VE HAKLARI

“AIDS uzun zamandır sadece bir hastalık değil; bir insan hakları sorunudur.” Nelson MANDELA

İnsan hakları, tüm insanların hak ve saygınlık açısından eşit ve özgür olarak doğduğu anlayışına dayanır.
Bu özgürlükler başkalarının haklarına saygılı olmak ve bu hakları çiğnememe zorunluluğu ile dengelenmektedir. Bir başka deyişle, birçok hakkın yanında bir sorumluluk da bulunmaktadır.
Yaşama hakkı ve kişisel güvenlik her insanın hakkıdır.
Yasalar önünde herkes eşittir ve yasaların koruyuculuğundan eşit olarak faydalanma hakkına sahiptir.

İnsan haklarından biri olan sağlık hakkı ve hasta hakları AIDS hastaları için de aynen geçerlidir.

HASTA HAKLARI NELERDİR?

Sağlık hakkı

Tedavi olma hakkı

Tedaviyi reddetme hakkı

Gizlilik (hastalar istemediği sürece sağlıkla ilgili durumları sağlık dışı çevrelere açıklanamaz)

Aydınlatılmış onam (sağlıkla ilgili bir girişimde bulunmadan önce ayrıntılı bilgiyle aydınlanma ve girişimi buna göre kabul ettiğini bildiren yazılı belge imzalama süreci)

Saygın ölme hakkı

AIDS VE İNSAN HAKLARI

Haklar ve yaptırımlar hem AIDS hastaları, hem de HIV pozitifler için geçerlidir. AIDS hastaları tüm dünyada ayrımcılığa uğramakta ve toplum içinde damgalanmaktadırlar. Zaten zor durumda olan hastaların sosyal izolasyon ile mağduriyetleri artmaktadır.

Önce Yaşama Hakkı !
Ön Yargılar Ancak Eğitimle Aşılabilir !

Hastalığını bilerek bulaştırmanın sonuçları neler olabilir?

AIDS konusu hem bireyin hakları hem de toplumun çıkarları açısından ele alınmalıdır.

Hastalığı bilerek bir başkasına bulaştırma kanunlar önünde suç oluşturur.

AIDS VE HIV+ HASTALARIN HAKLARI

Diğer insanlarla aynıdır:

Kişisel güvenlik ve özgürlük
Özel yaşamda gizlilik
Yer değiştirme özgürlüğü
Çalışma hakkı
Konut ve sosyal yardım hakkı
Eğitim hakkı
Evlenme hakkı
Çocuk yapma hakkı
Bütün kanuni haklardan yararlanma

Tedavi Olmak İçin AIDS Yetimleri
Yapılan Eylemler

Evlenme hakkı:

HIV+ ve AIDS hastalarının evlenmesini engelleyecek bir yaptırım yoktur.

Evlenmeden önce yapılan zorunlu HIV testi çiftleri yönlendirmek içindir.

Bu durumda olan çiftleri aydınlatmak ve eğitim vermek yasaklardan daha

önemlidir.

Çocuk yapma hakkı:

Aynı şekilde bu hastaların çocuk yapmalarını engelleyecek bir yaptırım

olamaz. Ancak eğitimle doğacak olan çocuğun taşıdığı yüksek risk

aktarılmalı ve çift (özellikle anne adayı) çocuk sahibi olmamaya

yönlendirilmelidir. Çocuğun doğsa bile bir süre sonra ölme riski vardır.

Zorunlu test uygulaması:

Özel durumlar dışında zorunluluk değil gönüllülük önemlidir.

Toplumun eğitilmesi ile kişiler test yaptırmayı kendiliklerinden

benimseyeceklerdir.

BÖLÜM IV

UYUŞTURUCU VE AIDS

Merhaba!

    Benim adım uyuşturucu…
     Bana kısaca ‘ölüm’ diyebilirsin
     Bu ülkeye pasaportsuz girdim
     Beni sahiplenecek bir ülke yoktur
     Vatansızım ben

     Girdiğimden beri de birçok adi sokak serserisini zengin ettim
     Ama bunların çoğu bir kuyunun dibinde ölü bulundu
     Ben pırlantadan daha pahalı
     Altından daha değerliyim
     Beni bir kere kullan, seni bile satılığa çıkarırım

    Benim gücümün etkisindeyken
     Senin iraden yok olur
     Unutma dostum, benim adım uyuşturucu…
     Bir daha asla özgür olamayacaksın!
     Yeter ki beni bir kere dene…

     İşte şimdi beni tanıyorsun
     Ne yapacaksın ?
     Seçim hakkın var ama bir karar vermelisin
     Benim eyerimin üzerine oturmak
     Dönüşü zor olan bir yola çıkmaktır
     Zira uyuşturucuyla çıkılan yolun sonu daima cehennemdir…

(Anonim)

MADDE BAĞIMLILIĞI NEDİR ?

Bağımlılık
İnsanların, bir maddeye karşı aşırı istek duyması ve onu
kullanmaktan kendisini alıkoyamamasıdır.

Türkiye’de Damar Yolu İle Uyuşturucu Kullananlarda HIV İnfeksiyonu Oranı Giderek Artmaktadır.

BAĞIMLILIK YAPAN MADDELER

SİGARA

İnsanların sigara içmeyi sürdürmelerinin tek bir nedeni vardır: Nikotin Bağımlılığı

Sigara alkolden 15 kokainden 5 kat daha bağımlılık yapıcıdır. Kalp atış

sıklığını artırır, dolaşım bozukluğuna neden olur. Kronik bronşite neden

olur, akciğer sorunları yaratır. Kronik depresif ruh hali yaratır. Cildi

sarartır, saç dökülmelerine yol açar, erken yaşlanmaya yol açar. Emziren

annelerin bebeklerinin ilk idrarlarında tespit edilmiştir. İlk uyuşturucu

alımları sigara ile başlar.

SİGARANIN GÖREVİ KANSER YAPMAKTIR!

ALKOL de Bağımlılık Yapan Bir Maddedir.
Alkol Bağımlılığı Diğer Bağımlılıklara da Yol Açar.

KOKAİN

Beyaz bir tozdur. Daha çok burun yoluyla vücuda alınır.

Bir defa kullanımdan sonra bile bağımlılık yapar

Kokain kullananlarda neler görülür?

Enerji artışı, çok konuşma
Terleme, kilo kaybı, ağız kuruluğu
Tekrarlayan davranışlar
Uykusuzluk
Kalp atışı ve tansiyon artışı
İşitsel ve görsel hallusinasyonlar
Burunda tıkanıklık ve içinde kızarıklık görülür.

EROİN

Çok güçlü, fiziksel bağımlılık yapıcı bir maddedir.

Beyaz, kahverengi tozdur.
Daha çok damar içi enjeksiyonla kullanılır.
Bir defa kullanımdan sonra bile bağımlılık yapar.
Eroin çok hızlı etki gösteren bir uyuşturucudur.
Enjekte edilen eroin 15-30 saniyede beyine ulaşır.

Vücuda Giren 1 Gram Eroin Beyinde 1 Milyon Hücrenin Ölümüne Sebep Olur.

Eroin kullananlarda:

Uyuşukluk

Kaşıntı

Gözbebeklerinde küçülme

İştahsızlık, kabızlık

Uyku bozukluğ

Cinsel isteksizlik görülür.

Eroin,
Damar Yoluyla Alındığında AIDS Ve Viral Hepatit Bulaşabilir !

Eroin alan İngiliz kızının elinde enjektör ile ölü bulunmuştur

ESRAR (marijuana)

Sarı yeşilimtrak renkli bir tozdur. Plak veya çubuklar halinde satılır.

Esrar nasıl kullanılır ?

Sigara biçiminde,
Yiyecekler ve içeceklerle,
Çay içinde demleyerek kullanılır.

Esrar Kullananlarda

Gözbebekleri büyür (eroinde küçülür)
Uyku hali görülür
Hafıza bozukluğu belirir
Yer ve zaman algısı bozulur
Mide bulantısı olur
Temizlik alışkanlıkları bozulur
Çevreden kopmalar olur

EXTASY

Tablet şeklinde sentetik bir bağımlılık yapıcı maddedir.

Extasy kullananlarda;

Enerji artar, abartılı keyif hali
İştahsızlık
Uykusuzluk
Kan basıncı ve vücut ısısı yükselmesi
Vücudun doğal salgılarının kana karışması ve karaciğer böbrek tıkanması
Beyin kanaması
Çene kaslarının kilitlenmesi
Bağırsak enfeksiyonu
El ve ayaklarda dolaşım bozulması
Kromozom yapılarının değişmesi, sağlıksız bebek dünyaya getirme riski olabilir

BEN ARA SIRA KULLANIYORUM HER ŞEY KONTROL ALTINDA!

LSD

Tablet şeklindedir.

LSD kullananların LSD etkisi altındayken duyguları ya aşırı pozitif ya da aşırı negatiftir.

Diğer etkileri extacy ile aynıdır.

UÇUCULAR: (tiner, bali, uhu gibi)

Sıvı ve gaz şeklinde bulunurlar.

Bunları kullananlarda:

Sersemlik
Beyin hasarı
Kalp, karaciğer, böbrekler bozukluğu
Ölüm görülebilir

UYUŞTURUCUYA ALIŞMA NEDENLERİ

UYUŞTURUCULARIN OLUMSUZ ETKİLERİ

Beyin ve merkezi sinir sistemini tahrip eder
Akli denge bozuklukları,erken bunama,hafıza kaybı ve felç
Depresyon(fizik ve moral çöküntü)
Sayıklama,saçmalama(hezeyan)
Hayal görme ve hayallerle yaşama(halüsinasyonlar)
Ölüm arzusu ve intiharlar
Ani ölümler
Endişe ve korkular
Şüpheler,ters yorumlar, zaman kavramlarında çarpıtmalar
Erkeklerde iktidarsızlık
Kalp ve kan düzensizlikleri,şekil bozuklukları ve felçler
Karaciğer ve böbreklerin iflası
Nefes darlığı,öksürük ve boğulma hissi
Zehirlenmeler
Cinayet,gasp, her türlü fuhuş ve anarşi
Her türlü riskli cinsel davranışlar.
AIDS,frengi,kanser,verem ve gangren...

Bir Kişinin Uyuşturucu Kullandığından Ne Zaman Şüphelenmeliyiz?

Okul başarısı düşmüşse,
Çevreyle ilişkisi kopmuşsa,
İçine kapanmışsa,
Okulu bırakmak istiyorsa.

Ayrıca; fiziksel bulgular da bulunmalıdır.

Aşırı zayıflama,
Terleme,
Ellerin titremesi,
Donuk bakışlar vs.

Bağımlı Olmak Onursuz Ve Boş Bir Yaşama Atılan Adımdır.

BÖLÜM V

CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR

Genellikle cinsel ilişki sürecinde İnsandan insana bulaşan mikroorganizmaların (mikropların) ve makroorganizmaların neden
olduğu infeksiyonlardır.

Hiç bulgu vermeyen olgular,
Ağır ve iz bırakan olgular
Kısır bırakabilen,
Sakat bırakabilen,
Ölümcül olgular olabilirler.

Cinsel hastalıklar, gripten sonra en çok görülen bulaşıcı hastalıkların başında gelmektedir. Güvenli bir şekilde cinsel ilişkide bulunmayanlar, bu hastalıklara yakalanabilirler. Cinsel hastalıların çoğu, kolay bir şekilde tedavi edilebilir. Ancak, tedavisi henüz mümkün olmayan bazı hastalıklar da vardır. Zamanında doktor müdahalesi yapılmayan hastalıkların üzücü sonuçları olabilmektedir.
Bazı cinsel hastalıklar çoğu kişi tarafından bilinmektedir. Belki bu

hastalıklardan birine bir kez yakalanmış da olabilirsiniz. Örneğin,

Gonore (Bel Soğukluğu), Sifilis (Frengi), tenasül biti, uyuz gibi. Son

zamanlarda görülen ve adı çok duyulan öldürücü AİDS hastalığı ise,

hemen herkes tarafından tanınmaktadır.

Yayılımda en önemli kaynak bulgusuz taşıyıcılardır. Özellikle de bu
sokakta çalışan ve bu yoldan para kazanan sex işçileridir. Hastalık bulaşım riski kadınlarda iki kez daha fazladır.

Cinsel İlişki;

● Heteroseksüel ya da homoseksüel olmak üzere
● genital,
● genital-oral,
● oral-anal,
● genital-anal tüm davranış biçimlerini içerir.

Güvenli olmayan cinsel ilişkiler:

Kondom kullanmadan yapılan vajinal ilişki,
Kondom kullanmadan yapılan anal ilişki,
Kondom kullanmadan yapılan oral ilişki (Ağız - Organ ilişkisi)

Kadının menstrüel döneminde vajinanın yalanması veya spermanın ağza alınması, AIDS virüsünün bulaşma tehlikesini arttırmaktadır.
AIDS virüsü, Hepatit B, Frengi, Klamidya, Uçuk ve Belsoğukluğu adlı hastalıklar, hamilelik yada doğum esnasında bebeğe de bulaşabilir.

Cinsel hastalıklar,
● Başka bir kişinin bardak, çatal veya kaşığını kullanmakla geçmez. ● Nefes yoluyla, öksürük ile, el sıkma veya öpüşmeyle de bulaşmaz. ● Sinek veya tuvaletlerden de bulaşmayan bu hastalıklar için, yüzme havuzu ve sauna gibi yerlerde tehlike oluşturmaz.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar için başlıca risk faktörleri

Çok eşlilik
Eşin birden fazla eşinin olması
Paralı seks çalışanları
Yakın zamanda cinsel eş değiştirmek
CYBH belirtisi olanla ilişkiyi sürdürmek
Eşlerin de tedavi edilmesi gerektiğinin bilinmemesi
Eğitim ve kondom kullanımının az olması
Genç yaş, sünnetsiz olma
Başka bir CYBH varlığı
Alkol –uyuşturucu alışkanlıkları

Erkeklerde Belirtiler

İdrar yaparken yanma
Kasıklarda ağrı
Peniste akıntı
Yumurtalıklarda şişlik
Kasıklarda bezeler olması
Genital herhangi bir yakınma
Sistemik bazı hastalıklar

Kadınlarda Belirtiler

Hazneden akıntı olması
Haznenin içinde ve çevresinde kaşıntı
İdrar yaparken ağrı
Eşi ile cinsel temas sırasında ağrı
Genital herhangi bir yakınma
Sistemik bazı hastalıklar

Hastalık belirtisi her zaman var mıdır?
Hayır. Her zaman belirti olmayabilir.
Bazen hastalık belirtilerinin ortaya çıkması, haftalar, aylar, hatta yıllar bile sürebilir. Bazen çok az veya hiç belirti olmayabilir de. Bu durumda rahatsızlık da hissedilmeyebilir. Özellikle kadınlar hastalığın varlığını fark etmeyebilirler. Böyle bir durumda, tedavi görmemiş olacağınız için hastalık mikrobu taşıyacağınızdan dolayı, farkında olmadan hastalığı bir başkasına bulaştırabilirsiniz.
Çoğu cinsel hastalığın tedavisi kolaydır!
Şikayetler yok olsa bile bu hastalıklar kendiliğinden geçmez. Tedavi her zaman zorunludur. Doktor tanısı ve bilgisi dışında kendi kendinize tedavi etmeyi denemeyiniz.

Başka Bir Cinsel Hastalığınız Varsa
AIDS Virüsüne Daha Kolay Yakalanabilirsiniz!!!

Cinsel bir rahatsızlığınız varsa, ilişkide bulunduğunuz kişiyi uyarınız. Farkında olmadan hastalığınızı ilişkide bulunduğunuz kişiye bulaştırabilirsiniz. İlişkide bulunduğunuz kişinin şikayetleri olmasa bile, hastalığa yakalanmış olabilir. Böyle durumlarda, muayene olmak üzere doktora gitmesini öneriniz.
Doktorların meslek sırrını saklama zorunluluğu vardır. Bu nedenle, hakkınızdaki bilgiler bir başkasına verilemez.
Aşağıdaki durumlarda derhal doktora başvurunuz.

Güvenli cinsel ilişkide bulunmadığınızı düşünüyorsanız,
Cinsel ilişkide bulunduğunuz kişi tarafından ikaz edilirseniz.

Aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçını fark ederseniz :

Penis, vajina veya anüsten salgı veya irin (cerahat) geldiği zaman, (söz konusu bu salgı kadınlarda normalden fazla olabilir. Salgı sulu, beyazımsı, sarı ve yeşilimsi renkte olabilir ve kokusu da farklıdır).
İdrar yaparken, yakıcı bir his yada acı duyulması veya idrarın az olması durumunda,
Penis, vajina, anüs veya ağızda, çıban, siğil yada benzer kabarcıkların oluşması durumunda,
Cinsel organların çevresinde veya anüste kaşınma olduğunda,
Kasıklardaki bezelerin şişmesi durumunda,
Erkeklerin yumurtalarının bir veya ikisinde acı duyması halinde,
Karın ağrısı ve cinsel ilişkiden sonra kanama olması durumunda. (Bu belirtiler başka hastalıklardan dolayı da ortaya çıkabilir)

Tedavi edilmez ise ne olur?
Cinsel bir hastalığı tedavi ettirmemenin sonuçları çok ciddi olabilir. Buna, Klamdiya hastalığına yakalanmış, ancak tedavi olmamış kadınların, yıllar sonra kısır kalmalarını örnek gösterebiliriz.

Partner Ve İlişki Sayısı Arttıkça İnfeksiyonun
Bulaşma Riski Artar!!!

CİNSEL YOLLA BULASAN HASTALIKLARIN YAYGINLIĞI

Etkenleri çevrede serbest olarak bulunmayıp, rezarvuar hastalık etkenini taşıyan insanlardır.
Evlilik öncesi cinsel ilişkinin yaygınlaşması,
Cinsel olgunluk yaşının küçülmesi,
Yurt içi ve yurt dışı seyahat imkanlarının artması, (turistik seyahatler, iş seyahatleri)
Doğum kontrol yöntemlerinin gelişmesi.
Tedavilerinin mümkün olmasından kaynaklanan yalancı güven hissi,
Evlilik dışı değişik partnerlerle cinsel ilişkinin artması, hastalıkları arttırmıştır.

Risk altındaki toplum: Genç Erişkinlerdir.
Hastaların 1/3'ü 25 yaşın altındadır. Onun için lise çağlarındaki gençlerin bu hastalıklardan korunma ve cinsel eğitimleri önemlidir.

Sonuç Olarak:
Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda "Primer Lezyonlar" GİRİŞ YERİNDE veya YAKININDA meydana gelir. Bunların- klinik bulguları silik olabilir ve dikkati çekmeyebilir.
Kadınlarda Genital akıntı sık görüldüğünden, hastalık belirtisi gibi algılanmayabilir. Doktora erken dönemde başvurulmazsa tanı geç konacağından kronik infeksiyonlar gelişir.

BU PROJE SÜRECİNDEKİ ETKİNLİKLERDEN ÖRNEKLER